Potencjalne konsekwencje niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy AML

Naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu wiąże się z dotkliwymi sankcjami. Brak wdrożenia procedur lub ich nieprawidłowa realizacja naraża instytucję na szereg ryzyk prawnych i finansowych. Najpoważniejsze konsekwencje to:

Kara pieniężna – jej wysokość zależy m.in. od rodzaju naruszenia, a ustawowe limity różnią się w zależności od kategorii instytucji obowiązanej. W określonych przypadkach mogą sięgać równowartości kilku milionów euro lub określonego procentu obrotu.
Publikacja informacji o naruszeniu – informacja o instytucji obowiązanej i zakresie naruszenia może zostać opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej. Może to negatywnie wpłynąć na reputację organizacji i zaufanie klientów.
Nakaz zaprzestania określonych czynności – organ może zobowiązać instytucję obowiązaną do zaprzestania wskazanych działań.
Cofnięcie koncesji lub zezwolenia albo wykreślenie z rejestru działalności regulowanej – w przypadkach przewidzianych ustawą.
Zakaz pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym – wobec osoby odpowiedzialnej za naruszenie, na okres nieprzekraczający roku, w zakresie określonym ustawą.

Sankcje administracyjne nakładają właściwe organy, w szczególności Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF)

Ustawa przewiduje również odpowiedzialność karną za określone czyny, m.in. niedopełnienie wskazanych obowiązków zawiadomienia GIIF, przekazywanie nieprawdziwych danych, bezprawne ujawnianie informacji objętych ustawą lub utrudnianie kontroli. Odpowiedzialność ta dotyczy osób, których zachowanie spełnia przesłanki danego przepisu kodeksu karnego, nie powstaje automatycznie w przypadku każdego naruszenia AML.

Okoliczności brane pod uwagę przy wymierzaniu kary administracyjnej

Przy ustalaniu wysokości kary administracyjnej uwzględnia się okoliczności naruszenia wskazane w ustawie AML, w tym charakter i wagę naruszenia, czas jego trwania oraz stopień odpowiedzialności instytucji obowiązanej.

Znaczenie korzyści, strat i szkody

Znaczenie mogą mieć także osiągnięte korzyści lub uniknięte straty, jeżeli można je ustalić, a także rozmiar szkody poniesionej przez inne osoby w związku z naruszeniem. W praktyce istotne może być zatem nie tylko to, jakich obowiązków nie dopełniono, ale również skala zaniechań i ich konsekwencje dla działalności instytucji.

Przykład praktyczny

Jeżeli instytucja obowiązana nie wdrożyła wymaganych procedur AML lub nie zapewniała szkoleń pracownikom, a dzięki ograniczeniu tych kosztów mogła obsługiwać klientów szybciej i bez dodatkowych etapów weryfikacji, co przełożyło się na wyższe przychody, okoliczności te mogą mieć znaczenie przy ocenie naruszenia. Sam fakt uzyskania oszczędności lub większych przychodów nie przesądza jednak automatycznie o wysokości kary, znaczenie ma to, czy korzyść można ustalić oraz jak wiąże się ona z konkretnym naruszeniem.

Ostateczna wysokość kary zależy od całokształtu okoliczności sprawy, w tym stopnia i czasu trwania naruszenia, jego skutków, zachowania instytucji oraz pozostałych ustawowych kryteriów. Nie każde naruszenie będzie więc oceniane w ten sam sposób, nawet jeśli dotyczy niewykonania podobnego obowiązku.

Powrót